Ngôn Ngữ Đầu Đời Của Bé Yêu

Sau khi rời khỏi môi trường ấm áp trong bụng mẹ, trẻ sơ sinh chưa thể tự điều hòa cảm xúc. Việc khóc, đòi bế hay tìm sự gần gũi chính là “ngôn ngữ” giao tiếp đầu đời của bé. Những tín hiệu đáng yêu ấy cần được bố mẹ đón nhận bằng sự thấu hiểu, yêu thương và dịu dàng.

K

TRẺ SƠ SINH CẦN SỰ GẦN GŨI VÌ BẢN NĂNG SINH HỌC, KHÔNG PHẢI DO THÓI QUEN

Nhu cầu được gần gũi của trẻ sơ sinh là một phản ứng sinh học tự nhiên, không phải thói quen xấu hay hệ quả của việc “bế nhiều”. Trong giai đoạn đầu đời, việc trẻ muốn được ôm ấp thường xuyên là cách cơ thể non nớt của các em tự điều hòa và tìm kiếm sự an toàn. Khi nằm trên ngực bố mẹ, nghe nhịp tim đồng thời cảm nhận mùi hương quen thuộc, trẻ dễ dàng ổn định nhịp thở, thân nhiệt, nhịp tim cùng mức độ căng thẳng. Sự gần gũi này còn mang lại lợi ích cho mẹ, khi cơ thể tiết oxytocin giúp giảm stress, hỗ trợ hồi phục sau sinh và thúc đẩy quá trình tạo sữa. Vì vậy, việc trẻ không thích bị đặt xuống đơn giản là cách con thể hiện một nhu cầu sinh học chính đáng.

TRẺ BÚ ÍT NHƯNG THƯỜNG XUYÊN LÀ ĐIỀU HOÀN TOÀN BÌNH THƯỜNG

Trong những tuần đầu đời, việc trẻ sơ sinh bú ít nhưng nhiều lần là phản ứng sinh lý hoàn toàn bình thường, dù điều này thường khiến bố mẹ lo lắng, đặc biệt khi trẻ bú dồn cữ. Dạ dày trẻ lúc mới sinh rất nhỏ, cơ thể lại nhanh mệt, nên các cữ bú thường ngắn và lặp lại thường xuyên. Trẻ bú không chỉ để đáp ứng cơn đói mà còn để được an ủi, ổn định cảm xúc kết hợp điều hòa cơ thể, nhất là vào buổi chiều tối. Dù bú mẹ, sữa vắt hay sữa công thức, việc bú ít nhưng thường xuyên giúp trẻ ổn định đường huyết và thích nghi dần với quá trình tiêu hóa sau sinh; riêng với trẻ bú mẹ, nhịp bú này còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và tăng cường nguồn sữa. Các dấu hiệu đói ở trẻ thường khá tinh tế như quay đầu, há miệng hoặc đưa tay lên mặt, trong khi khóc thường là tín hiệu muộn. Việc nhận biết và đáp ứng sớm giúp quá trình cho bú diễn ra nhẹ nhàng, dễ chịu hơn cho cả trẻ lẫn bố mẹ.

GIẤC NGỦ CỦA TRẺ SƠ SINH CHƯA SÂU VÀ DỄ GIÁN ĐOẠN

Giấc ngủ của trẻ sơ sinh thường chưa sâu và dễ gián đoạn, khiến bố mẹ lo lắng vì rất khác giấc ngủ của người lớn. Khi ngủ, trẻ có thể phát ra tiếng khụt khịt, rên khe khẽ, cựa mình, thở lúc nhanh lúc chậm, thậm chí hé mắt trong chốc lát. Những biểu hiện này hoàn toàn bình thường và không có nghĩa là trẻ đã tỉnh hay đang khó chịu. Nguyên nhân là vì não bộ của trẻ vẫn đang phát triển liên tục, nên giấc ngủ chưa sâu và yên tĩnh như người lớn. Mỗi chu kỳ ngủ của trẻ chỉ kéo dài khoảng 40 – 50 phút. Vì vậy, việc thức giấc nhiều lần trong ngày và ban đêm là điều tự nhiên. Ở những tháng đầu đời, trẻ chưa thể tự trấn an hay ngủ liền mạch trong thời gian dài, nên việc mong đợi trẻ tự ngủ lâu và độc lập thường gây áp lực không cần thiết. Thay vào đó, việc ngủ gần bố mẹ, ngủ khi được bế ẵm, bú để vào giấc và thức đêm đều là những biểu hiện phát triển bình thường, giúp trẻ ăn uống tốt, cảm thấy an toàn và lớn lên khỏe mạnh.

KHÓC LÀ “NGÔN NGỮ” GIAO TIẾP CỦA TRẺ CÙNG BỐ MẸ

Với trẻ sơ sinh, khóc là phương thức giao tiếp duy nhất để bày tỏ nhu cầu, từ đói, mệt, khó chịu, cần được ôm ấp, vấn đề tiêu hóa cho đến khi bị kích thích quá mức. Tiếng khóc không phản ánh việc bố mẹ làm sai, không phải dấu hiệu thiếu sữa, không cho thấy trẻ “khó nuôi”, thiếu gắn kết hay chưa biết tự trấn an. Đó đơn giản là cách trẻ thể hiện nhu cầu của mình. Vai trò của bố mẹ không phải là làm cho trẻ ngừng khóc ngay lập tức, mà phải hiểu trẻ đang cần gì và phản hồi phù hợp. Theo thời gian, bố mẹ sẽ dần nhận ra những khác biệt tinh tế giữa tiếng khóc vì buồn ngủ, khó chịu hay dấu hiệu đói trước khi trẻ khóc lớn. Mỗi em bé có mức độ khóc khác nhau, điều này phản ánh đặc điểm sinh lý riêng chứ không phải năng lực chăm sóc của bố mẹ. Chính sự hiện diện, tiếp xúc và phản hồi kịp thời mới là yếu tố giúp trẻ cảm thấy an toàn.

BỐ MẸ LÀ MỘT PHẦN TRONG KHẢ NĂNG TỰ ĐIỀU HÒA CỦA TRẺ SƠ SINH

Trong những tuần đầu đời, trẻ sơ sinh chưa thể tự kiểm soát căng thẳng, cảm xúc hay hoạt động của hệ thần kinh, mà cần dựa hoàn toàn vào bố mẹ để cảm thấy an toàn. Giọng nói, mùi hương, hơi ấm cùng nhịp thở quen thuộc của bố mẹ có tác dụng trấn an tự nhiên đối với trẻ. Khi được ôm ấp, nhịp tim của trẻ ổn định hơn. Tương tự, trẻ cũng dần bình tĩnh theo nhịp thở bố mẹ cùng giọng nói nhẹ nhàng. Chính sự hiện diện đều đặn và phản hồi dịu dàng đó giúp con từng bước học cách tự điều hòa cũng như xây dựng cảm giác an toàn từ những ngày đầu đời.

Parents World Vietnam