Vì Sao Tuổi Teen Cần Ngủ Sâu?
Van Ho 14 tháng 09,2026
Với tuổi teen, những đêm ngủ ngon không chỉ giúp cơ thể hồi phục mà còn ảnh hưởng nhiều đến tập trung, trí nhớ và cảm xúc. Ở những em mắc ADHD, cần lưu tâm nhiều hơn đến giấc ngủ bởi ngủ không sâu có thể gây nhiều ảnh hưởng xấu.
T
uổi teen thường khó ngủ đủ. Bài vở, điện thoại, lịch sinh hoạt thất thường và những thay đổi của tuổi dậy thì dễ khiến giờ ngủ bị đẩy muộn. Với thanh thiếu niên mắc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), một đêm ngủ kém còn có thể khiến những khó khăn ban ngày trở nên rõ rệt hơn.
Một nghiên cứu trên 62 thanh thiếu niên từ 13 đến 17 tuổi, một nửa mắc ADHD, cho thấy nhóm này dành ít thời gian hơn cho giấc ngủ sâu và nhiều thời gian hơn ở giai đoạn ngủ nhẹ. Điều đó cho thấy ngủ đủ giờ chưa chắc đồng nghĩa với việc cơ thể và não bộ đã được phục hồi đầy đủ.
Giấc ngủ sâu là lúc cơ thể phục hồi mạnh mẽ. Đây cũng là thời điểm não bộ thực hiện nhiều hoạt động “bảo trì”, trong đó có quá trình hỗ trợ loại bỏ chất thải chuyển hóa. Khi giai đoạn này bị rút ngắn, cảm giác mệt mỏi chỉ là phần dễ nhận thấy nhất.
Với một teen mắc ADHD, thiếu ngủ có thể khiến việc tập trung trong lớp khó hơn, trí nhớ làm việc kém linh hoạt và khả năng kiểm soát phản ứng suy giảm. Những việc tưởng như đơn giản, nghe hết một bài giảng, bỏ qua tiếng ồn, chờ đến lượt nói hay bình tĩnh khi không vừa ý, cũng trở nên khó hơn. Trong các mối quan hệ, mệt mỏi dễ kéo theo cáu gắt và phản ứng vội vàng.
ADHD cũng thường đi cùng khó vào giấc, thức giấc nhiều lần hoặc giờ ngủ thất thường. Lo âu, trầm cảm và một số thuốc kích thích cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện sau khi dùng thuốc, phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ thay vì tự điều chỉnh liều.
Để giải quyết vấn đề, các chuyên gia khuyên rằng nên tập trung vào sự đều đặn. Giờ đi ngủ và thức dậy nên tương đối ổn định; buổi tối nên giảm màn hình và caffeine, đồng thời chuyển sang những hoạt động nhẹ nhàng hơn. Vận động nên diễn ra sớm trong ngày thay vì sát giờ ngủ.
Nếu những thay đổi này chưa đủ, hỗ trợ chuyên môn có thể cần thiết. CBT-I, liệu pháp nhận thức hành vi dành cho mất ngủ, là một lựa chọn khi tình trạng kéo dài.
Một giấc ngủ tốt không chữa ADHD. Nhưng khi não bộ được nghỉ đúng nghĩa, ngày hôm sau có thể nhẹ nhàng hơn với nhiều tập trung hơn, ít bốc đồng hơn và nhiều bình tĩnh hơn.
