Dấu Hiệu Trẻ Chậm Nói Qua Từng Độ Tuổi

Nhận biết sớm các dấu hiệu chậm nói ở trẻ em là rất quan trọng giúp phụ huynh có thể can thiệp kịp thời. Mỗi giai đoạn phát triển của trẻ đều có những chỉ báo cụ thể, từ tháng thứ ba cho đến khi trẻ lên bốn tuổi. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo trẻ chậm nói theo từng độ tuổi.

NHẬN BIẾT TRẺ CHẬM NÓI QUA TỪNG GIAI ĐOẠN

Trẻ từ 3 – 4 tháng tuổi

Ở

Trẻ 7 tháng tuổi

Dấu hiệu đáng tin cậy nhất để xác định trẻ chậm nói ở giai đoạn này là việc trẻ không đáp ứng với các âm thanh. Việc mất phản ứng có thể liên quan đến sự phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Trẻ 12 tháng tuổi

Bước sang năm đầu tiên, trẻ không tìm cách giao tiếp bằng âm thanh, cử chỉ hay lời nói là một dấu hiệu nghiêm trọng. Biểu hiện thêm bao gồm trẻ không biết nói bất kỳ từ nào, chẳng hạn như “mẹ” hay “ba”, và không phát ra các phụ âm như “p” hoặc “b”. Trẻ cũng không thực hiện các động tác đơn giản như vẫy tay chào hay chỉ vào đồ vật mà bé muốn.

Hơn nữa, trẻ không có phản ứng khi được gọi tên và không hiểu các từ đơn giản như “không”. Biểu hiện không quan tâm đến thế giới xung quanh cũng là một dấu hiệu đáng chú ý.

Trẻ 16 tháng tuổi

Nếu trẻ 16 tháng tuổi vẫn không hiểu các từ như “không” hay “dậy nào”, không thể nói được bất kỳ từ ngữ nào hoặc không biết chỉ vào đồ vật khi được hỏi, đây là những dấu hiệu cho thấy trẻ chậm nói. Ngoài ra, trẻ cũng có thể không biết diễn đạt mong muốn của mình bằng cách chỉ vào hoặc ngước nhìn ba mẹ.

Trẻ 18 tháng tuổi

Ở giai đoạn này, trẻ không thể chỉ vào các bộ phận cơ thể khi được hỏi và chưa thể nói được ít nhất 6 từ. Nếu trẻ không có ý muốn giao tiếp dù đang cần sự giúp đỡ, điều này có thể là dấu hiệu cần phải chú ý. Ví dụ, trẻ không hiểu các mệnh lệnh đơn giản hoặc không đáp lại khi người khác hỏi đến đồ vật.

Trẻ 19 – 23 tháng tuổi

Khi trẻ được 19 đến 23 tháng tuổi, nếu vốn từ ngữ của trẻ tăng chậm, không đạt nhớ một từ mới mỗi tuần, điều này có thể là tín hiệu phát hiện sớm nguy cơ chậm nói.

Trẻ 24 tháng tuổi

Tại độ tuổi này, nếu trẻ không nói được ít nhất 15 từ, không thể tự thực hiện các cuộc hội thoại đơn giản, hay không hiểu những chỉ dẫn cơ bản, phụ huynh nên cẩn trọng. Trẻ cũng khó khăn trong việc giả vờ chơi hoặc thực hiện các hoạt động tương tác khác.

Khoảng 1/5 trẻ em có thể mắc phải tình trạng chậm nói tại giai đoạn này, nhưng nhiều trẻ trong số này sẽ nhanh chóng đuổi kịp khi lớn lên.

Trẻ 25 – 35 tháng tuổi

Nếu trẻ không thể nói câu đơn giản từ 2-4 từ hoặc không nhớ những thứ được lặp lại nhiều lần, đặc biệt nếu không ai trong gia đình có thể hiểu ý của trẻ, triệu chứng này cần được ghi nhận.

Trẻ 3 tuổi

Khi trẻ 3 tuổi, không sử dụng đại từ nhân xưng, không thể ghép từ thành câu ngắn, hoặc không hiểu những chỉ dẫn đơn giản là những dấu hiệu rõ ràng của chậm nói. Lời nói không rõ ràng và khó khăn trong việc tương tác cũng là những đặc điểm cần quan tâm.

Trẻ 4 tuổi

Trẻ 4 tuổi chưa phát âm thành thục phần lớn các phụ âm hoặc không hiểu khái niệm “giống nhau” và “khác nhau” cũng là dấu hiệu đáng lưu ý. Sự thiếu kỹ năng giao tiếp và khả năng tương tác xã hội cũng cần được xem xét.

BIỂU HIỆN CHẬM NÓI ĐƠN THUẦN

Theo các nghiên cứu, khoảng 1/5 trẻ em trải qua tình trạng nói hoặc sử dụng từ ngữ chậm hơn so với bạn cùng lứa. Một số trẻ có thể phát sinh vấn đề về hành vi khi không thể diễn đạt điều mình muốn nói. Tuy nhiên, chậm nói đơn thuần đôi khi chỉ là tình trạng tạm thời có thể cải thiện với sự hỗ trợ từ gia đình.

Cha mẹ nên khuyến khích trẻ tập nói qua các hoạt động chơi đùa, đọc sách và thường xuyên trò chuyện với trẻ. Việc tương tác hàng ngày sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ tốt hơn.

KHI NÀO CẦN THAM KHẢO Ý KIẾN CHUYÊN GIA?

Trong một số trường hợp, trẻ chậm nói có thể cần đến sự can thiệp của chuyên gia y tế. Điều này đặc biệt cần thiết khi chậm nói có thể là dấu hiệu của các vấn đề nghiêm trọng hơn, như mất thính lực, rối loạn phát triển hoặc bệnh tự kỷ.

Nếu nhận thấy các dấu hiệu chậm nói như đã nêu, việc đầu tiên phụ huynh cần thực hiện là kiểm tra khả năng nghe của trẻ. Ngay cả khi trẻ có vẻ nghe tốt, vẫn không thể chủ quan, vì nhiều trẻ rất giỏi trong việc đoán âm thanh dựa vào hình ảnh và cử chỉ.

Việc phát hiện và điều trị kịp thời những khiếm khuyết về khả năng nghe cũng rất quan trọng. Cha mẹ không nên chờ đợi mà cần đưa trẻ đến khám chuyên khoa để xác định mức độ phát triển ngôn ngữ của trẻ. Chậm nói có thể được cải thiện đáng kể nếu được phát hiện sớm và xử lý đúng cách.

Parents World Vietnam