Phía sau “tấm vé vàng” vào các trường thời trang danh tiếng
Van Ho 06 tháng 08,2026
Tấm bằng từ Central Saint Martins, Parsons hay IFM từng là “tấm vé vàng” bước vào thế giới thời trang hào nhoáng. Thế nhưng, trước sự chững lại của ngành và làn sóng AI bùng nổ, bức tranh nghề nghiệp hiện tại đang khốc liệt hơn bao giờ hết.
Đ
ối với nhiều bậc phụ huynh, việc định hướng cho con cái theo học tại các học viện danh giá luôn đi kèm với kỳ vọng về một tương lai trải đầy thảm đỏ. Dẫu vậy, khi tạm gác lại ảo ảnh về những ánh đèn lấp lánh, một thực tế trần trụi đang hiện ra. Ngành công nghiệp tỷ đô này không chỉ đang bước vào giai đoạn chững lại, mà sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo còn đang tái định nghĩa hoàn toàn các vị trí lao động nhập môn (entry-level). Cánh cửa bước vào thế giới thời trang giờ đây đã thu hẹp đáng kể, đòi hỏi nhiều hơn một tấm bằng danh giá để có thể thực sự tồn tại.
SỰ BÙNG NỔ CỦA NHỮNG CON SỐ VÀ CƠN KHÁT VIỆC LÀM NGÀNH THỜI TRANG
Hãy bắt đầu từ bức tranh cung – cầu. Theo dữ liệu từ UCAS, chỉ riêng tại Vương quốc Anh hiện có hơn 200 khóa học cử nhân thời trang. Các lớp học quy mô từ vài sinh viên cho đến khoảng 50 người tại các trường danh tiếng như Central Saint Martins hay London College of Fashion đang đưa ra thị trường gần 5.000 cử nhân tốt nghiệp mỗi năm.
Nhưng như Dan Hastings, phụ trách biên tập của BoF Careers, đã thẳng thắn chỉ ra trên chương trình The Debrief: Thị trường lao động hiện tại “không sẵn sàng để hấp thụ ngần ấy cử nhân trẻ”.
Đó là một sự thật cay đắng. Con em chúng ta bước ra khỏi cổng trường đại học không chỉ để cạnh tranh lẫn nhau, mà còn phải đối mặt với một lượng nhân lực khổng lồ tồn đọng từ các khóa trước – những cử nhân rất tài năng nhưng vẫn chưa tìm được việc làm. Áp lực cạnh tranh trong ngành thời trang chưa bao giờ khắc nghiệt đến thế.
KHOẢN VAY SINH VIÊN VÀ GÓC KHUẤT CỦA “THỰC TẬP KHÔNG LƯƠNG”
Là phụ huynh, chúng ta thường chuẩn bị sẵn sàng tâm lý gồng gánh học phí đắt đỏ và chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn. Nhưng Dan Hastings chỉ ra một thực tế phũ phàng hơn: Khoản vay sinh viên có thể giúp con bạn bước chân vào trường đại học, nhưng nó không giải quyết được các chi phí phát sinh sau khi ra trường.
Để tích lũy kinh nghiệm thực tế, phần lớn sinh viên mới tốt nghiệp vẫn phải trải qua các kỳ thực tập không lương hoặc nhận mức thù lao rất thấp. Thực trạng này vô tình tạo ra một rào cản lớn, loại bỏ những tài năng đến từ các gia đình lao động có nguồn lực tài chính eo hẹp, ngay cả khi họ đã vượt qua được cánh cửa đại học nhờ trợ cấp học phí. Vì vậy, đầu tư cho con học thời trang đòi hỏi phụ huynh phải chuẩn bị một nguồn lực dài hạn để hỗ trợ con trong giai đoạn chuyển tiếp – thời điểm các bạn đồng trang lứa bắt đầu đi làm không lương hoặc nhận thù lao thấp nhất để đổi lấy các mối quan hệ xây dựng nghề nghiệp.
Giá Trị Thực Sự Nằm Ở Đâu?
Giữa bối cảnh canh tranh tràn ngập thách thức, những ngôi trường danh tiếng vẫn chứng tỏ giá trị vượt trội của mình. Tuy nhiên, sức hút đó không nằm ở tên tuổi hay tấm bằng treo trên tường mà đến từ chất lượng đào tạo cực kỳ khắt khe và hệ sinh thái mạng lưới (networking) độc quyền.
Nổi bật trong số đó là La Cambre (Bỉ). Mỗi năm, nơi này chỉ tuyển chọn vỏn vẹn 15 đến 20 sinh viên cho năm nhất và liên tục thanh lọc qua các kỳ thi sát hạch. Bên cạnh đó, IFM (Paris) lại hoạt động dựa trên nguyên tắc tuyển chọn gắt gao kết hợp tài trợ học bổng từ các nhà mốt lớn. Tại những trường học này, sinh viên có cơ hội kết nối với những tài năng trong ngành và được các nhà tuyển dụng lớn (như headhunter từ Louis Vuitton) trực tiếp chú ý.
Làm Sao Để Đồng Hành Cùng Con?
Đứng trước ngã ba đường của con, sự ủng hộ tinh thần là chưa đủ mà các bậc phụ huynh hiện đại cần đóng vai trò là những nhà hoạch định chiến lược thực thụ để đồng hành cùng con. Trước hết, phụ huynh cần cùng con đánh giá thực tế năng lực và sự bền bỉ, bởi ngành thời trang đòi hỏi sức chịu áp lực cao chứ không chỉ có những phút giây hào nhoáng trên sàn diễn. Gia đình cũng cần chủ động chuẩn bị tâm lý và tài chính dài hạn, nhận thức rõ chặng đường từ ghế nhà trường ra đến vị trí ổn định có thể gian nan hơn các ngành nghề khác. Đồng thời, cha mẹ nên khuyến khích con thích ứng với các kỹ năng số và xu hướng mới trong bối cảnh AI đang thay đổi cách thức công việc vận hành. Thay vì chỉ nhìn vào danh tiếng bề ngoài, việc tìm hiểu kỹ các chương trình đào tạo thực chất mang lại cơ hội tiếp xúc chuyên gia và mentor hỗ trợ vững chắc mới chính là chìa khóa giúp con vững bước.
